Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Rede bij inhuldiging Wollestraat 4 door Willy De Four

Beste vrienden van Brugge-Mariastad, sympathisanten en buurtbewoners,

 Op verschillende plaatsen in de Brugse binnenstad prijkt nog  een O.L. Vrouw van Lourdes aan de gevel van een huis op een console en onder een baldakijn of in een houten kapelletje of in een nagebootste grot. Enkele maanden geleden verloor BMS een dergelijk beeld door een ongeval met een vrachtwagen (Ezelstraat 15 hoek Zakske)

Het gipsen beeld werd uit zijn nis gerukt en kwam op de grond terecht waar het in honderden stukjes uiteenviel. Gelukkig heeft BMS vlug ingegrepen en gezorgd dat op diezelfde plaats opnieuw een O.L.Vrouw van Lourdes zal komen. De inzegening hiervan zal binnen enkele maanden plaatsvinden.

Vandaag staan we hier in de Wollestraat 4 voor een O.L.Vrouw van Lourdes die een nieuw kleedje kreeg.

(zie foto vorig beeld)

Zoals u op de foto kunt zien was het vorig beeld totaal anders gepolychromeerd, in kitscherige kleuren met een paars kleed, een blauwe mantel en op de muur wolken met een gele zon. Totaal anders dan de voorgeschreven iconografie.Voor Brugge-Mariastad was dit al lang een doorn in het oog en hadden wij bij de dienst Monumentenzorg een aanvraag gedaan voor subsidiëring om het beeld opnieuw te kunnen polychromeren. Aangezien het geen kunstige herstelling betrof werd dit geweigerd. Het kostenplaatje lag heel hoog want het beeld moest weggenomen worden en daarvoor moest een stelling geplaatst worden. Al onze goeie voornemens vlogen in de doofpot tot enkele maanden terug toen ik plots bij een snelle passage in de Wollestraat een stelling zag staan aan het woonhuis nr.4.

Ik ben op mijn stappen teruggekeerd en heb het telefoonnummer van de architect en de annemer van de werken opgeschreven. En de bal was aan het rollen, in de kortste keren had ik de eigenares aan de lijn die geloofde in mijn enthousiaste aanpak, want het was nu of nooit. Het was nu maar met de melding dat Brugge-Mariastad alles zelf moest regelen. Vanwege BMS een zeer zeer zeer grote dank aan mevr. Christiana Roelens voor de realisatie van dit project wat een extra kost was en niettegenstaande de kosten voor de restauratie van dak, kroonlijst en gevel al buitensporig hoog opgelopen waren, was zij  zij toch bereid het Mariabeeld te laten restaureren.

Hoe verliep de restauratie ?

Alles moest binnen een korte tijdspanne van 10 dagen gerealiseerd worden, zoals een schjilder/ restaurateur vinden voor zo'n klein werk en onder tijdsdruk. Na een 10-tal telefoontjes zat ik toch op het juiste spoor en had ik enkele dagen later contact met dhr. Rudy Desmedt, een man die een dergelijk project perfect kan afwerken, een man met kennis van zaken en met een grote liefde voor het restaureren van heiligen beelden. Hij is trouwens conservator van het heiligenmuseum in Lissewege, (misschien kan BMS volgend jaar daar een bezoek plannen indien er interesse voor is ?)

Gelukkig voor ons zat het weer wat mee, bijna een ganse week regen zodat de schilderwerken stillagen en waardoor de stelling moest blijven staan. Het was de bedoeling om de console en het baldakijn ook opnieuw te polychromeren (op het baldakijn zien we fruit en bloemen) in niet opvallende kleuren.

Bij het ter plekke gaan moesten wij vaststellen dat de console en het baldakijn waren overschilderd met de wit /grijze verf zoals de gevel. Bij navraag was dit nodig geweest omdat er reeds water aan het insijpelen was. Zie zo console en baldakijn waren bijkomstig, het Mariabeeld in de juiste kleuren zetten dat was het belangrijkste.

De iconografie gaat terug op de beschrijving die Bernadette maakte van de vrouw die haar verscheen : een wit kleed en een witte sluier over het hoofd, een lichtblauw lint om de lenden, een rozenkrans om haar rechterpols, rozen op haar voeten, het hoofd schuin naar boven gericht, de handen in gebedshouding.(zie foto van huidig beeld)

Het beeld is weerbestendig en is gemaakt uit gegoten beton, loodzwaar. Daarom werd het goed verankerd met een muurhaak.

In 1858 verscheen de Heilige Maagd Maria 18 keer aan Bernadette Soubirous, een meisje van 14 jaar uit Lourdes.

Na de herdenking van de 160e verjaardag van de Mariaverschijningen (in 2018) heeft de stad Lourdes besloten om in nauwe samenwerking met het Heiligdom Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, het jaar 2019 uit te roepen tot het jaar van Bernadette om de 175 ste verjaardag van de geboorte van Bernadette te vieren, maar ook de 140 ste verjaardag van haar overlijden. Sindsdien is het Heiligdom Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes één van ‘s werelds belangrijkste bedevaartplaatsen, waar jaarlijks miljoenen bezoekers en pelgrims van over de hele wereld komen. Maar ook in België was en is de devotie tot onze Lieve Vrouw van Lourdes zeer groot. Heel veel parochiekerken zijn toegewijd aan O. L. Vrouw van Lourdes, en er zijn meer dan duizend Lourdesgrotten, meestal publiek toegankelijk maar ook heel veel in privé bezit.

West-Vlaanderen staat bovenaan met 163 grotten, daarna volgt Antwerpen met 142, Oost-Vlaanderen met 139, Vlaams-Brabant met 112 en Limburg met 108.

Nog een woordje uitleg over het huis en de omgevende site.

We staan hier in de Wollestraat, een straat die haar naam dankt aan het vroegere hier gelegen stedelijk wolhuis, een opslag- en verhandelingsplaats voor wol  ter hoogte van nummer 25. In het begin van de jaren 1300 sprak men van Wullinstrate en Wulhuusstrate. De naam Wullestrate is uiteindelijk alleen in gebruik gebleven omdat die het gemakkelijkst in de volksmond lag, tot deze dialectische vorm plaats moest maken voor het algemeen Nederlands 'Wollestraat' .

Vanaf de 16de eeuw, met het verval van de wolhandel, werd het wolhuis ook gebruikt door de stokhouders als veilinghuis voor de verkoop van goederen afkomstig van sterfhuizen. Eind 17 de eeuw, begin 18de eeuw werd het ten dele ingenomen door de stadsbrouwerij, genaamd "Den Erckel",  waar stadsbewoners zelf hun bier konden brouwen. Straks meer uitleg over het gebouw Wollestraat 25.

 

Het diephuis Wollestraat 4 / Oude Burg is vermoedelijk gebouwd rond 1869  als verbouwing van een lagere barokgevel van 1673 ( zie de jaarankers in de gevel)

(SAB bouwvergunning nr 140 bis/1869). (zie foto)

Het gebouw telt vier bouwlagen onder schilddak met drie verdiepingen en drie traveeën. De verankerde lijstgevel is bepleisterd en geschilderd en heeft een afgelijnde kroonlijst op klossen. Op de tweede verdieping in het midden is een balkonvenster met smeedijzeren leuning. Het huidige Mariabeeld (O .L .Vrouw van Lourdes) zal in 1869 in de nieuw gemaakte nis geplaatst zijn geweest. De verschijning van Maria in Lourdes in 1858 (11 jaar vroeger) was nog vrij actueel.

 

Het patrimonium van 'Galerijen De Jonckheere'

 

Begin 1950 en later wordt de Wollestraat gedomineerd door de grote meubelzaak      " Galerijen De Jonckheere". Jérome De Jonckheere koopt heel wat huizen in de Wollestraat om in te richten als winkel.

 (foto van huis nummer 14 vóór de verbouwing  datering 01/05/1981, op de foto zien we dat huis nr 12 en 16 ook zijn eigendom was.

Hij zelf woonde in nummer 16.

 

In maart 1967 doet Jérome De jonckheere een bouwaanvraag voor Wollestraat 4 en zijgevel Oude Burg voor het vervangen van de oude ramen met publiciteit op gelijkvloers door nieuwe ramen. ( zie foto's)

Ook het herenhuis Wollestraat 25 (hier rechtover) wordt zijn eigendom.

 

 

Herenhuis Wollestraat 25

 

Zoals eerder gezegd stond in de middeleeuwen  hier het stedelijk wolhuis, later gebruikt als veilinghuis. Maar eind 17de eeuw kwam in dit gebouw de stadsbrouwerij 'Den Erckel' (1673 - tweede helft 19de eeuw) tot in de tweede helft van de 19de eeuw hier een nieuwe brouwerij kwam opgericht door  Louis De Graeve onder de Franse naam 'Le Tigre'. Louis De Graeve was brouwer en burgemeester van Pervijze en was gehuwd met de zuster van Jules Vanneste die brouwerij "'t Hamerken ' in de Langestraat oprichtte. De brouwerij staakte haar activiteiten in 1926 en de gebouwen bleven ongebruikt tot na WO II.

In juni 1962 was er openbare verkoping van het herenhuis Wollestraat 25 wegens een sterfgeval en om uit onverdeeldheid te treden. Jérome De Jonckheere kocht dit pand met de bedoeling het volledig te slopen en een nieuwbouw op te richten als uitbreiding van zijn zaak. Het was een waardevol pand met een hoofdgebouw en een poorthuis links, (totale gevelbreedte van 17,90 m)

In 1967 werd de aanvraag tot verbouwing van de voorgevel rechterdeel goedgekeurd, maar het poorthuis links moest integraal bewaard blijven.

De heer De Jonckheere liet ook de achtergebouwen volledig afbreken zonder vergunning en een nieuwbouw werd opgericht. Deze onwettigheid werd hem door stedenbouw medegedeeld maar hij gaf daar geen gevolg aan.

In 1969 doet hij een aanvraag voor het linkerdeel van de voorgevel te verbouwen, maar bij gebrek aan een nieuw voorstel werd de aanvraag zonder gevolg geklasseerd.

In 1970 werd door architect Vyncke een nieuwe aanvraag ingediend voor de verbouwing van de voorgevel linkerdeel en dit werd opnieuw geweigerd door het college van burgemeester en schepenen. Het college besliste dan ook dat dhr. De Jonckheere een taxatie moest betalen op de nieuwe achterbouw opgericht zonder vergunning. Als toegift mocht een raam aangebracht worden in plaats van de houten poort.   (foto huis Wollestraat 25)

Gelukkig voor ons is het poortgebouw gespaard gebleven van sloping en kunnen we nu genieten van de prachtige voorgevel. In het bovenlicht van de rondboogpoort was vroeger een glasraam met de letters BROUWERIJ. Boven de twee beneden vensters zien we reliëfs die verband houden met land- en tuinbouw. Links een vrouw voorgesteld met een ploeg en rechts een vrouw voorgesteld met een hoorn des overvloed (druiven)

Centraal zien we een Venetiaans venster met smeedijzeren leuning geflankeerd door Ionische zuilen versierd met palmetten. In het boogveld boven het venster zit een knielende vrouwenfiguur tussen druiventrossen.  Het doet meer denken aan wijn dan aan bier. Het winkelpand heeft een bijhorend dakterras dat regelmatig open is voor het publiek.

Even ter herinnering : in 1992 brak er brand uit in meubelgalerij De Jonckheere. De Kartuizerinnenstraat zag zwart van de rook. Volgens brandweercommandant Franky Gardin was het risico groot dat ook huizen in de Wollestraat getroffen zouden worden. Daarom werden andere korpsen ingeschakeld met hoogtewerkers om die enorme brand te bestrijden. Het bluswater kwam uit de reien.

Een beetje verder in de Wollestraat op nrs 35 en 37 ter hoogte van het Boergondisch Kruis was brouwerij 'La Marine' gevestigd. Deze brouwerij werd in 1894  gesticht door Leon Schaverbeke, zoon van Joannes Baptist, eigenaar van de stokerij 't Hamerken in de Langestraat. De volgende eigenaar was weer een zoon van een brouwer namelijk Etienne Van Houtryve. Hij kreeg deze brouwerij van zijn vader Oscar die de brouwerij Den Os in Raamstraat 3 bezat en hij probeerde zoals zijn broer de 'Bourgogne des Flandres' te brouwen maar dat is hem blijkbaar fataal geworden want in 1921 werd het brouwen stopgezet.

Twee jaar later stond hier Antoine Monteville aan de roerkuip, de zoon van brouwer Leon Monteville van brouwerij 'Ten Breydelkine' uit de Smedenstraat hoek Zevensterrenstraat. Begin jaren 1950 werd de brouwerij afgebroken en kwam het Boergondisch Kruis in de plaats. Spijtig want het was een waardevol gebouw verbouwd in 1904 in neogotische stijl met kantelen volgens de plannen van architect Et. Timmery uit Brugge

(zie foto) + foto Rozenhoedkaai  met zicht op de 2 torens van de 2 brouwerijen.

Laat mij toe te eindigen met een woord van dank aan E.H. Denaux voor de inzegening van dit Mariabeeld, aan restaurateur Rudy Desmedt en aan mevr. Roelens voor haar vlotte medewerking met BMS en een laatste dank aan onze stadsbeiaardier Wim Berteloot die zo bereidwillig was om deze inzegening te begeleiden met Marialiederen gespeeld op de Brugse beiaard.

Na het aanhoren van al die bierhistorie krijg je natuurlijk dorst en nodig ik jullie dan ook graag uit in naam van BMS voor een gezellige babbel met een frisse pint Bourgogne des Flanders,  Blonden Os of Bruine Os, ter plaatse gebrouwen in brouwerij 'Bourgogne des Flandres' Kartuizerinnenstraat - Brugge

Ik dank u