Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Nieuwtje uit de Schaarstraat

Brugge-Mariastad v.z.w. heeft de inzegening georganiseerd van het gerestaureerde Mariabeeld op het pleintje voor de Magdalenakerk. Dit gebeurde op woensdag 28 augustus 2019. Hier volgen enkele thema’s die door de secretaris van de v.z.w., Willy Defour, tijdens zijn toespraak behandeld werden.
 

Teleurgestelde moeders

Dit prachtige Mariabeeld is van de hand van beeldhouwer Michiel D'Hondt. Het werd herhaaldelijk door vandalisme beschadigd, maar steeds - nu voor de vijfde keer - hersteld.

Ter gelegenheid van de voorlaatste herstelling vertelde mevrouw Decleer, die toen schepen was van patrimoniumbeheer, de volgende anekdote. Blijkbaar zou er voeger de kwalijke traditie hebben bestaan dat moeders bij wie het met hun kind was misgegaan - ondanks dat ze gebeden hadden bij een Mariabeeld - uit frustratie wel eens het hoofd van Jezus van het beeld kapot maakten. Dat gebeurde dan onder het motto van “als het met mijn kind niet goed mocht gaan, dan ook niet met jouw kind.".

Mariabeeld, gemaakt door Michiel D'Hondt in 1905
Inhuldiging op 19 augustus 2019

Dienst Openbaar Domein

Het beeld op het plein voor de Magdalenakerk hoort onder het patrimoniumbeheer van de stad Brugge. De heer Hans Van de Weghe van de Dienst Onderhoud Stadsgebouwen heeft een gepaste restaurateur gevonden. De restauratie gebeurde door de firma Ambachtelijke Steenkapperij Van Roye te Waardamme. Zij hebben een nieuw hoofd, een hand en een vinger uitgehouwen in witsteen en deze aan het standbeeld verankerd. Het beeld vertoonde op verschillende plaatsen barsten, veroorzaakt door de vrieskou. Daarom werd het beeld behandeld met een steenverharde, om zo de zachte witsteen te beschermen. Alle loszittende stukken werden verwijderd en vervangen door bouchons d.w.z. invulstukken uit dezelfde steen.

Bij de Dienst Openbaar Domein ontstond de idee om het beeld minder toegankelijk te maken. Haar Groendienst legt rondom het standbeeld een beperkte groenzone aan. Dit zal tevens het pleintje opfleuren.

Beeldbank - M. Vandenbulcke 1982

Bestemd voor de Gentpoort

 Deze staande Onze-Lieve-Vrouw met Kind is van de hand van de bekende Brugse beeldhouwer Michiel D'Hondt (1848-1932). Hij woonde hier vlakbij op de Garenmarkt.  In 1904 (jaartal op het beeld) was hij 56 jaar.

 Oorspronkelijk stond het beeld niet op een sokkel. Het was immers - zoals vermeld onderaan het beeld - door het gebuurte besteld voor in de nis boven de doorgang van de Gentpoort (stadszijde). Vijftig jaar lang, van 1905 tot 1956, heeft Maria de stadspoort bewaakt.

 In november 1956 werd een verbinding gemaakt tussen de Nieuwe Gentweg en het Park en deze verbinding kreeg de naam Stalijzerstraat. Het pleintje vóór de H. Magdalenakerk, officieus 'Stalijzerplein' , werd opnieuw aangelegd en centraal kwam het Mariabeeld  op een sokkel te staan. In 1957  kwam  in de nis van de Gentpoort een nieuw beeld de Heilige Adrianus. Daarmee werd een traditie in ere hersteld want in 1448 maakte Jan van Cutdeghem een beeld van Adrianus voor de Gentpoort. Adrianus is patroonheilige van de klompenmakers (patijnmakers) maar ook een pestheilige.

 De naam 'stalijzer' herinnert ons aan een gevelsteen op de hoek Gentpoortstraat en Nieuwe Gentweg. Volgens het idioticon van De Bo is een "staalijzer" de Brugse naam voor een "staanijzer" in het Frans een 'trépied', een ijzeren bord op drie pootjes waarop vroeger potten en pannen rechtstreeks vanop het vuur op tafel werden gezet.

Coll. SAB - Magdalenakerk ca. 1925

De Magdalenakerk

Waarom werd hier een kerk werd gebouwd? We moeten teruggaan naar 1270-1272. Toen werd, buiten de omwalling van 1127-1128, de Katelijnekerk of Sint-Catharinakerk opgericht ten behoeve van een nieuwe parochie. Bij het aanleggen van de tweede omwalling in 1297 werd de parochie Sint-Catharina in tweeën gesplitst want de kerk bevond zich net buiten de stadsomwalling. In 1578 tijdens de Geuzentijd, werd de kerk gesloopt.

Driehonderd jaar lang  beschikten de gelovigen van de Sint-Catharinaparochie over geen eigen kerk en moesten ze zich behelpen met noodkerken. Laatste in de rij was de kapel van het Magdalenagasthuis op de Garenmarkt, welke nu opnieuw in de kijker staat voor een nieuwe bestemming. In 1801 kwam het deel van de parochie buiten de omwalling bij de parochie Onze-Lieve-Vrouw van Ver-Assebroek. Het binnenstedelijk deel heette voortaan Magdalenaparochie.

Op de plaats van het Astridpark stond oorspronkelijk het klooster van de Franciscanen of Minderbroeders. Op 1 september 1796 werd het klooster door de Franse overheersers opgedoekt en later gesloopt en verkocht. In 1850 kocht de stad  de tuin, drie hectaren groot, van het verdwenen  klooster. Het Astridpark kende in zijn geschiedenis verschillende namen. Aanvankelijk sprak men van 'Recollettenhof' of 'Franciscanertuin' maar ook namen als 'Botanieken Hof', 'Den Publieken Hof' ,  't Park', 'Astridpark' en 'Park van Geloof, Hoop en Liefde' waren vrij courant in de omgang.

Een deel van het park, ongeveer een 0,5 hectare, werd afgestaan enerzijds  voor de uitbreiding van de gevangenis en anderzijds aan de kerkfabriek voor het bouwen van de Magdalenakerk.

In het kader van Brugge Culturele hoofdstad in 2002 werd de H. Magdalenakerk heringericht en ontstond de vereniging Yot in de erbij horende pastorie.

Yot werkt rond essentiële thema's zoals de zin van het leven, het omgaan met lijden en dood, het geluk en de vooruitgang. De kerk blijft erkend als toegewijd aan de katholieke eredienst, met een kerkfabriek en gemeentelijke toelage voor het eventueel tekort op het jaarbudget.

Dank voor de samenwerking

De secretaris eindigde zijn toespraak met een woord van dank aan E.H. Denaux voor de inzegening van dit Mariabeeld; aan het buurtcomité - onder voorzitterschap van gemeenteraadslid mevrouw Hilde Decleer - voor de logistieke steun bij de receptie; aan Patrimoniumbeheer van de stad Brugge voor het bekostigen van de restauratie; aan het Openbaar domein waaronder de groendienst voor het aanleggen van het bloemperkje; aan de ambachtelijke steenkapperij Van Roye voor de geslaagde restauratie en de conservatie van het beeld; aan  de vele opgekomen belangstellenden.

Er volgde nog een receptie met een gezellige babbel en met een fris glaasje witte wijn uit de Loire.

 

Voor de volledige tekst van de rede door Willy Defour, secretaris van Brugge-Mariastad v.z.w.: klik hier